Yapılandırılmış Veri Nedir? Schema Markup Rehberi

Yapılandırılmış Veri Nedir?

Bir arama motoru sayfanızı okuduğunda metni görür. "Ankara'da 1998'den beri hidrolik pres üretiyoruz" cümlesini okur ama bunun bir şirket, bir şehir, bir kuruluş yılı ve bir ürün grubu olduğunu kendi çıkarımıyla anlamaya çalışır. Çoğu zaman doğru anlar. Bazen yanlış anlar, bazen de hiç bağlantı kurmaz.

Yapılandırılmış veri, bu çıkarımı tahmine bırakmamanın yoludur. Sayfadaki bilgiyi makinenin okuyabileceği standart bir biçimde ayrıca yazarsınız: "Bu bir kuruluş. Adı şu, adresi şu, telefonu şu, LinkedIn sayfası şu." Bu işaretlemeye schema markup da denir, çünkü kullanılan kelime dağarcığı schema.org adlı ortak bir sözlükten gelir. Sözlük 2011'de Google, Microsoft ve Yahoo tarafından başlatıldı, Yandex de sonradan katıldı.

Bu yazıda yapılandırılmış verinin ne işe yaradığını, hangi türlerin kurumsal sitelerde gerçekten kullanıldığını, nasıl ekleneceğini ve en sık yapılan hataları anlatıyoruz.

Yapılandırılmış Veri Ne İşe Yarar?

İki işe yarar ve ikisi birbirinden farklıdır.

Birincisi, arama sonucunda zengin görünüm. Ürün sayfasında fiyat ve stok bilgisi, etkinlik sayfasında tarih, bir makalede yayın tarihi ve yazar, bir sayfada içerik haritası (breadcrumb) gibi ek bilgiler arama sonucunda görünebilir. Bunlara zengin sonuç (rich result) denir. Zengin sonuç alan bir sayfa arama sonucunda daha fazla yer kaplar ve göze daha çok çarpar.

Burada bir not düşmek gerekiyor: zengin sonuç türleri zamanla değişiyor. Google 2023'te "Sıkça Sorulan Sorular" (FAQ) zengin sonuçlarını resmi kurum ve sağlık sitelerine sınırladı, "Nasıl Yapılır" (HowTo) sonuçlarını ise kaldırdı. Yani "bu işaretlemeyi ekleyince arama sonucunda kutu çıkar" beklentisi her tür için geçerli değil. Hangi türün hâlâ zengin sonuç ürettiğini Google'ın Arama Galerisi sayfasından kontrol etmek gerekir.

İkincisi, anlaşılmak. Zengin sonuç çıkmasa bile yapılandırılmış veri arama motoruna sayfanın neyle ilgili olduğunu açıkça söyler. Şirketinizin adı, adresi, sosyal profilleri ve faaliyet alanı tek bir yerde, tutarlı biçimde tanımlanmış olur. Bu, arama motorlarının şirketleri ve markaları ayrı birer "varlık" olarak tanıdığı bugünkü düzende önemli. Yapay zekâ destekli arama sonuçları da kaynak seçerken net tanımlanmış bilgiyi okumakta daha az zorlanır; bu konuyu yapay zekâ SEO rehberimizde ayrıca ele aldık.

Sık sorulan bir soru: yapılandırılmış veri sıralamayı yükseltir mi? Google'ın açıklaması net: doğrudan bir sıralama faktörü değil. Etkisi dolaylı. Sayfa daha iyi anlaşılır, zengin sonuç alırsa daha çok tıklanır. Sıralamayı yükselten şey yine içeriğin kendisidir.

Kurumsal Sitelerde Kullanılan Yapılandırılmış Veri Türleri

Schema.org'da yüzlerce tür var. Bir kurumsal sitenin ihtiyacı bunların küçük bir kısmı.

Organization (Kuruluş)

Her kurumsal sitede olması gereken işaretleme budur. Şirketin adını, logosunu, adresini, iletişim bilgisini ve resmi profillerini tanımlar. Genelde ana sayfaya ya da site geneline bir kez eklenir.

Burada en çok ihmal edilen alan sameAs. Bu alana şirketin LinkedIn sayfası, Google İşletme Profili ve diğer resmi hesapları yazılır. Arama motoru böylece "bu site ile şu LinkedIn sayfası aynı şirkete ait" bağlantısını kendi tahminine bırakmadan kurar.

LocalBusiness (Yerel İşletme)

Fiziksel bir adreste müşteri kabul eden ya da belirli bir bölgeye hizmet veren işletmeler için Organization'ın alt türüdür. Çalışma saatleri, konum koordinatları ve hizmet bölgesi gibi alanları vardır. Bir klinik, bir hukuk bürosu ya da bir showroom için uygundur. Bu bilgilerin Google İşletme Profili'ndekiyle birebir aynı olması gerekir; profili kurmayı Google Haritalar'a işletme ekleme rehberimizde anlattık. Dentist, LegalService, ProfessionalService gibi daha özel alt türleri de seçilebilir.

Product (Ürün)

Ürün sayfalarında kullanılır. Ad, açıklama, görsel, marka, fiyat ve stok durumu tanımlanabilir. E-ticaret siteleri için zengin sonuçların en değerli olduğu tür budur.

Sanayi firmaları için de önemli: teknik değerler ürün sayfasında yazılıysa, bunların bir kısmı additionalProperty alanıyla işaretlenebilir. Değerler yalnızca indirilebilir bir PDF'in içindeyse işaretlenecek bir şey de olmaz. Bu, teknik bilgiyi sayfanın içine yazmak için bir sebep daha.

Article ve BlogPosting (Makale)

Blog yazıları ve haberler için. Başlık, yazar, yayın ve güncellenme tarihi, görsel tanımlanır. Yazarın kim olduğunu açıkça belirtmek, özellikle sağlık ve hukuk gibi alanlarda arama motorlarının içeriği değerlendirmesinde önemlidir.

BreadcrumbList (İçerik Haritası)

Sayfanın site içindeki yerini gösterir: Ana Sayfa › Hizmetler › Kurumsal Web Sitesi. Arama sonucunda adres satırı yerine bu yol görünebilir. Eklemesi kolay, neredeyse her sitede işe yarar.

FAQPage (Sıkça Sorulan Sorular)

Yukarıda anlattığımız gibi bu tür artık çoğu site için arama sonucunda kutu üretmiyor. Yine de sayfadaki soru-cevap bölümünü makineye net biçimde tanımlıyor. Soru-cevap içeriği, yapay zekâ cevaplarının en kolay alıntıladığı biçimlerden biri olmaya devam ediyor.

Yapılandırılmış Veri Nasıl Eklenir?

Google üç biçimi destekliyor: JSON-LD, Microdata ve RDFa. Önerdiği biçim JSON-LD. Sebebi pratik: JSON-LD sayfanın görünen HTML'ine dokunmadan ayrı bir blok olarak eklenir. Tasarım değişse bile işaretleme bozulmaz.

Örnek bir kuruluş işaretlemesi şöyle görünür:

<script type="application/ld+json">
{
  "@context": "https://schema.org",
  "@type": "Organization",
  "name": "Örnek Makine A.Ş.",
  "url": "https://www.ornekmakine.com",
  "logo": "https://www.ornekmakine.com/logo.png",
  "telephone": "+90-312-000-00-00",
  "address": {
    "@type": "PostalAddress",
    "streetAddress": "Örnek OSB, 5. Cadde No:10",
    "addressLocality": "Ankara",
    "postalCode": "06000",
    "addressCountry": "TR"
  },
  "sameAs": [
    "https://www.linkedin.com/company/ornekmakine",
    "https://maps.google.com/?cid=000000000000"
  ]
}
</script>

Bu blok sayfanın <head> ya da <body> bölümüne eklenebilir. Hazır içerik yönetim sistemlerinde bu işi eklentiler yapar. Özel yazılmış sitelerde ise işaretleme, sayfayı oluşturan kodun içinden veriden otomatik üretilmelidir. Elle yazılıp sayfaya yapıştırılan işaretleme, içerik değiştiğinde güncellenmeyi unutur.

Sitenizi biz kurduysak bu işaretlemeler altyapıda hazır gelir. SEO ve içerik yönetimi hizmetimizde mevcut sitelerin işaretlemesini de denetliyoruz.

Nasıl Test Edilir?

Eklediğiniz işaretlemeyi yayına almadan ve aldıktan sonra kontrol etmenin üç yolu var:

• Zengin Sonuç Testi: Google'ın aracı. Sayfanın hangi zengin sonuçlara uygun olduğunu ve hata olup olmadığını gösterir.
• Schema Markup Validator: schema.org'un aracı. Zengin sonuç üretmeyen türler de dahil bütün işaretlemeyi denetler.
• Google Search Console: Yayındaki sitenin işaretlemelerini sürekli izler. Zengin sonuç raporlarında her tür için geçerli ve hatalı sayfa sayısını gösterir. Bir güncellemeden sonra işaretleme bozulursa ilk burada görünür.

En Sık Yapılan Hatalar

Sayfada olmayan bilgiyi işaretlemek. Google'ın en net kuralı bu: işaretlenen her bilgi sayfada ziyaretçiye de görünmeli. Sayfada fiyat yokken işaretlemeye fiyat yazmak, ya da sayfada bulunmayan yorumları işaretlemek yönerge ihlalidir ve manuel işleme yol açabilir.

Kendi hakkınızdaki yorumları yıldız olarak işaretlemek. Bir şirketin kendi sitesinde kendisi hakkındaki yorumları Organization ya da LocalBusiness için yıldız puanı olarak işaretlemesi Google'ın 2019'dan beri zengin sonuç olarak göstermediği bir uygulama. İşaretleme hata vermez, ama yıldız da çıkmaz.

Tutarsız bilgi. İşaretlemedeki adres ile sayfanın altındaki adres, Google İşletme Profili'ndeki adres ile LinkedIn'deki adres birbirini tutmuyorsa, işaretleme güven yerine şüphe üretir. Ad, adres ve telefon her yerde harfi harfine aynı yazılmalı.

Bir kez ekleyip unutmak. Site yenilenir, şablon değişir, işaretleme sessizce kaybolur. Search Console'daki zengin sonuç raporlarına ayda bir bakmak bunu yakalamak için yeterli.

Her şeyi işaretlemeye çalışmak. Schema.org'daki her türü sayfaya eklemek bir şey kazandırmaz. Sayfanın gerçekten ne olduğunu anlatan birkaç doğru işaretleme, onlarca gereksiz işaretlemeden iyidir.

Sonuç

Yapılandırılmış veri sitenizi tek başına üst sıraya taşımaz. Yaptığı şey daha temel: sayfanın ne olduğunu, şirketin kim olduğunu ve nerede bulunduğunu arama motoruna yanlış anlaşılmayacak biçimde söylemek. Ürün ve makale sayfalarında bunun karşılığı zengin sonuç olarak görünür. Kurumsal sitenin geri kalanında ise karşılığı daha az görünür ama daha kalıcıdır: arama motoru markanızı ayrı bir varlık olarak tanır.

Başlamak için en az iş isteyen adım, ana sayfaya doğru bir Organization işaretlemesi eklemek ve sameAs alanına resmi profillerinizi yazmak. Sitenizin hangi işaretlemelere sahip olduğunu Zengin Sonuç Testi'ne adresini girerek birkaç saniyede görebilirsiniz.

Arama motorunun sitenizde ilk okuduğu dosyaları robots.txt ve site haritası rehberimizde ele aldık. Kurumsal sitenin temelde neleri içermesi gerektiğini kurumsal web sitesi rehberimizde anlattık. Sitenizin teknik SEO durumunu birlikte değerlendirmek isterseniz teklif formumuzu doldurabilirsiniz.